Zalecamy rozpoczęcie higieny jamy ustnej u dziecka jeszcze przed pojawieniem się pierwszego ząbka. Przemywaj dziąsła niemowlęcia jałowym gazikiem (nawiń go na palec wskazujący) zwilżonym w letniej, przegotowanej wodzie – rób to po każdym posiłku. Dlaczego? Buzia dziecka jest jałowa w łonie matki, pierwsze bakterie zasiedlają ją już podczas porodu, dalsza kolonizacja bakterii trwa przez całe życie, a szczególnie intensywnie rozwijają się bakterie w okresie wyrzynania zębów mlecznych oraz podczas wymiany uzębienia mlecznego na stałe. Do życia niezbędne są bakteriom węglowodany, z których wytwarzają kwasy niszczące tkanki zęba. Warto wiedzieć, że owe cukry to nie tylko uwielbiane przez dzieci cukierki i inne łakocie - to również owoce, pieczywo, płatki do mleka, mleko, soki owocowe i wiele innych produktów, które mają różny potencjał próchnico twórczy. Im dłużej cukry zalegają w jamie ustnej, tym więcej kwasów wytwarzają bakterie i zęby „kąpią się” w kwaśnej ślinie, co prowadzi do osłabienia szkliwa, a w konsekwencji do zniszczenia dużych powierzchni zębów. Dlatego tak ważne jest mycie zębów po każdym posiłku, a szczególnie przed snem nocnym (w nocy wydzielanie śliny jest minimalne, a język jest w spoczynku i nie oczyszcza zębów).
Około pierwszego roku życia należy wprowadzić delikatne szczotkowanie zębów (w tym czasie wyrzynają się zęby boczne z dołkami i bruzdami, które można dokładnie wyczyścić jedynie szczoteczką), myjemy je metodą wymiatania – zarówno od strony warg jak i języka, powierzchnie żujące szorujemy. Stosujemy pastę ze zmniejszoną zawartością fluoru - przeznaczoną dla dzieci do 6 r.ż. pamiętając o tym, żeby:
- nakładać niewielką ilość pasty (wielkości ziarenka groszku lub najmniejszego paznokcia dziecka)
- wcierać pastę we włosie szczotki, aby dziecko jej nie połykało
- dopilnować, aby dziecko wypluło resztki pasty, a u dzieci, które tego nie potrafią, wytrzeć je gazikiem (nie uczymy przepłukiwania buzi wodą, żeby przedłużyć dobroczynne działanie fluoru z pasty)
Pamiętajmy, że maluch sam nie oczyści prawidłowo zębów, więc zawsze powinni to zrobić rodzice, uważa się, że do minimum szóstego roku życia rodzice powinni nadzorować i poprawiać wykonywane przez dziecko szczotkowanie. Żelazna zasada: po wieczornym myciu zębów już nic nie jemy i nie pijemy, za wyjątkiem czystej wody, bez dodatku cukru !!!
Na powierzchni języka osiedla się duża ilość bakterii, więc dla utrzymania dobrej higieny powinno się go również oczyszczać, służą do tego specjalne czyściki, można też to zrobić za pomocą zwykłej szczoteczki.
Pamiętaj :
- szczotkowanie zębów przynajmniej dwa razy dziennie, po śniadaniu i po kolacji, ważne jest szczotkowanie wieczorne, ponieważ w buzi jest ciepło i ciemno, a to stwarza bakteriom idealne warunki do rozwoju
- czas mycia zębów – około 3 minuty
- zachęcaj dziecko do samodzielnego szczotkowania zębów i przyglądaj się jak to robi - nie stosuj przymusu!
- szczotkuj swoje zęby razem z dzieckiem
- dziecko nie jest w stanie wyszczotkować zębów dokładnie, do czasu, kiedy nie nauczy się tej czynności, czyli mniej więcej do 10 roku życia, zawsze trzeba zęby dziecku wyszczotkować samemu
- pamiętaj, że sposób szczotkowania, częstotliwość, rodzaj szczoteczki i pasty do zębów zależy od stanu uzębienia dziecka i powinien być skonsultowany ze stomatologiem
- szczoteczkę należy wymieniać na nową, gdy występuje ugięcie włosia,
- używać pasty z zawartością fluoru 0,1 - 0,15% w ilości „ziarna grochu”, wciskają pastę we włosie szczotki
- stały dowóz fluoru do środowiska jamy ustnej za pośrednictwem pasty do zębów zapobiega rozwojowi próchnicy,
- oczyszczać język specjalną skrobaczką (na grzbiecie języka znajdują się duże ilości bakterii),
- kontrolować skuteczność oczyszczania zębów przez dziecko,
- zjedzenie jabłka przed snem czy żucie gumy nawet „bezcukrowej” nie zastępuje szczotkowania zębów i właściwego utrzymania higieny jamy ustnej.
